Klimaatverandering: bent u voorbereid?

28 februari, 2019 | geen reacties

Het klimaat verandert

Dat het klimaat verandert is inmiddels geen nieuws meer. De veranderingen worden steeds beter voelbaar. De media berichten over de warmste dag in februari ooit gemeten. De winters worden zachter en bovendien steeds natter. Een Elfstedentocht lijkt verder weg dan ooit. Ook de extreem droge en hete zomer van 2018 zal in de toekomst eerder regel dan uitzondering zijn. Is dat erg?

Impact
Daarover wordt verschillend gedacht. Hoe dan ook, feit is dat de klimaatverandering een grote impact op het dagelijks leven kan hebben. Denk bijvoorbeeld aan wateroverlast en overstromingen aan de ene kant en juist langdurige droogte en hittestress aan de andere kant. Dit kan vervelende gevolgen hebben. Denk aan tunnels en straten die blank staan, maar ook aan volgelopen kelders en huizen. Of aan rivieren die buiten hun oevers treden. Als het gaat over langdurige droogte dan staan sproeiverboden en schade aan gewassen nog vers in het geheugen. Ook grond- en woningverzakkingen vormen een serieus (landelijk) probleem dat nog niet bij iedereen scherp op het netvlies staat. De NOS bericht dat zeker 1 miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken. Op haar beurt kan extreme hitte leiden tot slaapverstoring en verminderde arbeidsproductiviteit, maar ook tot andere fysieke ongemakken, zoals huiduitslag of ademhalingsproblemen. Hittestress speelt in het bijzonder bij kwetsbare groepen, zoals ouderen, jonge kinderen en mensen die buiten moeten werken.

Beperken en aanpassen
Het hoofd bieden aan klimaatverandering kan via twee sporen: 1) het aanpakken van de bron (een onderdeel daarvan is bijvoorbeeld CO2-reductie) en 2) het aanpassen aan de gevolgen. Dit laatste wordt ook wel (klimaat)adaptatie genoemd.

Concrete maatregelen
Als het gaat om het aanpassen aan klimaatverandering heeft de overheid een belangrijke rol. Op strategisch (beleids)niveau, maar ook als het gaat om concrete maatregelen. Denk daarbij aan (water)peilverhogingen om gedurende de droge zomers te kunnen beschikken over voldoende zoet water, maar ook om bodemverzakkingen tegen te kunnen gaan. Bij wateroverlast zou het creëren van waterbergingsgebieden een optie kunnen zijn. Denk in een stedelijke omgeving aan wateropvang in parkgroen, onder parkeerplaatsen of op een plein. Om hitte(stress) het hoofd te kunnen bieden kan worden gedacht aan het anders inrichten van de openbare ruimte door meer groen en daarmee ook meer schaduwplekken te realiseren. Hittestress speelt met name in steden, die door de vele stenen de warmte beter vasthouden en uitstralen.

Schade
Als gevolg van maatregelen door de overheid kan schade ontstaan of dreigen te ontstaan. Een waterpeilverhoging is wellicht goed om bodemdaling tegen te gaan, maar niemand houdt van (te) natte voeten. Voor het uitvoeren van maatregelen kan een herziening van een bestemmingsplan nodig zijn. Ook zijn wellicht een omgevingsvergunning en/of andere vergunningen en toestemmingen nodig. In ieder geval is het zaak om bij (dreigende) schade tijdig aan de bel te trekken en kan het raadzaam zijn om uw juridische positie in kaart te (laten) brengen.

Wat kunt u zelf doen?
Bij geleden schade is een eerste gedachte al snel om een andere partij daarvoor aan te spreken. In dit geval de overheid, zoals bijvoorbeeld de gemeente of het waterschap. Soms is dat ook nodig. Een andere gedachte kan zijn om de eigen lokale situatie eens nader onder de loep te nemen. Wat kunt u zelf doen om zich aan te passen aan het veranderende klimaat?

Daarbij vraagt de stad om een andere benadering dan het landelijk gebied. Als het gaat om de stad kunt u bijvoorbeeld denken aan de volgende maatregelen:

  • het creëren van (meer) groen in plaats van verstening. Hemelwater kan daarmee beter infiltreren in de grond bij hevige regenval. Bovendien zorgt meer groen voor verkoeling tijdens hitte. Dit in tegenstelling tot stenen, die juist zorgen voor extra warmte;
  • het opvangen van hemelwater in natte perioden. Mocht er een droge periode aankomen en een sproeiverbod worden afgekondigd, dan is enige reserve voorhanden;
  • het plaatsen van zonnepanelen wekt niet alleen elektriciteit op, maar beschermt bovendien tegen de hitte. Ditzelfde geldt voor witte gevels, deze houden zonnewarmte beter buiten.

Toekomstige dreigingen: bent u voorbereid?
Dit zijn zomaar enkele praktische voorbeelden. Er bestaan echter nog veel meer. Wilt u weten wat de (toekomstige) dreigingen van wateroverlast, overstromingen, droogte en hitte in uw gemeente zijn?

De klimaateffectatlas geeft daarvan een eerste indruk, klik hier om de effecten te bekijken.

 

Reageren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *