Berichten in januari

Curator persoonlijk aansprakelijk?

7 januari, 2019 | geen reacties

Zodra het faillissement van een natuurlijk persoon of een rechtspersoon door de rechtbank is uitgesproken, wordt door de rechtbank ook een curator aangesteld. De curator heeft op grond van de faillissementswet de taak om de boedel te beheren en te vereffenen. De curator heeft hiervoor bevoegdheden zoals het verkopen van eigendommen van de failliet, het opzeggen van arbeids- en huurovereenkomsten, het inroepen van de faillissementspauliana en het aansprakelijk stellen van bestuurders op grond van onbehoorlijk bestuur. Wanneer de curator zijn (wettelijke) taak onzorgvuldig uitoefent, dan kan hij daarvoor aansprakelijk zijn jegens derden. Deze derden zijn in dat geval meestal de gezamenlijke schuldeisers, maar dit kunnen ook de aandeelhouders zijn of de gefailleerde zelf. De curator kan aansprakelijk zijn in zijn hoedanigheid als curator, maar ook persoonlijk, dus in privé.

Handelen in strijd met bepalingen in de huurovereenkomst en de wil van de verhuurder

Onlangs heeft de Hoge Raad zich uitgesproken over de persoonlijke aansprakelijkheid van de curator.

In die situatie was sprake van een huurovereenkomst tussen een huurder en een verhuurder. De huurder ging failliet en de verhuurder heeft op grond van art. 39 Faillissementswet de huurovereenkomst opgezegd, met inachtneming van de wettelijke opzegtermijn van drie maanden. Aan het einde van die termijn moest de winkelruimte ontruimd zijn. In de huurovereenkomst stond onder andere een verbod tot onderverhuur en ingebruikgeving aan een derde. Ook had de verhuurder uitdrukkelijk aan de curator laten weten zich te verzetten tegen de onderverhuur. Desondanks heeft de curator toegestaan dat een derde gebruik is gaan maken van de winkelruimte. De vraag die door de Hoge Raad moest worden beantwoord is, of de curator wegens de niet-naleving van de bepalingen in de huurovereenkomst persoonlijk aansprakelijk is tegenover de verhuurder voor de, als gevolg van dat niet-naleven, geleden schade.

Zorgvuldigheidsnorm

In eerdere uitspraken had de Hoge Raad al geoordeeld dat van persoonlijke aansprakelijkheid van de curator niet zomaar sprake is. Aan de curator komt in beginsel een ruime mate van vrijheid toe. Het is aan de curator om te bepalen op welke manier het belang van de boedel het beste kan worden gediend. De Hoge Raad heeft in het zogenaamde Maclou-arrest een zorgvuldigheidsnorm geformuleerd waaraan de curator dient te voldoen. Deze norm luidt als volgt: ‘een curator behoort te handelen zoals in redelijkheid mag worden verlangd van een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak met nauwgezetheid en inzet verricht.’  Daarbij is tevens vereist dat de curator een persoonlijk verwijt van zijn handelen kan worden gemaakt.

Actieve schending

Voor zover de curator bij de uitoefening van zijn taak niet gebonden is aan regels, komt hem een ruime mate van vrijheid toe. Indien de curator wel gebonden is aan regels heeft de curator deze vrijheid niet. Dit betekent dan niet dat, indien aan de curator geen beleidsvrijheid toekomt het niet naleven van die regels altijd tot persoonlijke aansprakelijkheid leidt.

In deze situatie waarin de curator handelde in strijd met de verplichtingen uit de huurovereenkomst heeft de Hoge Raad geoordeeld dat sprake is van een ‘actieve’ schending door de curator van een voortdurende verplichting van de gefailleerde huurder tot nalaten. De curator had op dit punt geen beleidsvrijheid en dit betekent volgens de Hoge Raad dat de curator in dit geval persoonlijk aansprakelijk is.

Schade en soort schuld

Het gerechtshof heeft geoordeeld dat de schade van de verhuurder bestaat uit misgelopen huur over de periode na datum faillissement. Dit is volgens het hof een boedelschuld. De curator was het daar niet mee eens en heeft in cassatie betoogd dat de door de curator verschuldigde huur van drie maanden als boedelschuld in het faillissement vaststond en de hoogte daarvan niet werd beïnvloed door  de onderhuur. Per saldo leed de verhuurder volgens de curator dan ook geen schade. De Hoge Raad is het (wederom) niet eens met de curator, aangezien de boedelvordering in het faillissement onbetaald is gebleven. Indien de curator bij de onderverhuur rekening had gehouden met de belangen van de verhuurder, dan zou de verhuurder een vergoeding hebben ontvangen voor het gebruik van de winkelruimte en zou de schadevordering van de verhuurder lager zijn geweest. De verhuurder heeft volgens de Hoge Raad dus wel degelijk schade geleden.

Conclusie

Of een curator daadwerkelijk aansprakelijk is (zowel in zijn hoedanigheid als curator als privé) is steeds afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Het is immers niet de bedoeling dat een curator gedurende de looptijd van het faillissement steeds bevreesd moet zijn voor een (persoonlijke) aansprakelijkheidstelling. Mocht u overwegen om de curator aansprakelijk te stellen, win dan juridisch advies in om te beoordelen of de curator aansprakelijk is en in welke hoedanigheid.

 

Deze blog bevat algemene informatie en is niet gericht op specifieke, individuele gevallen. De informatie uit deze blog kan dan ook niet als juridisch advies worden gekwalificeerd. Mocht u naar aanleiding van deze blog of in het algemeen vragen hebben met betrekking tot uw eigen specifieke situatie, neem dan contact op met een van onze advocaten.